Orthesen bestaan uit een frame en/of een spalk van een niet-elastisch materiaal. Aluminium, koolstof (carbon), roestvrij staal en titanium zijn vaak terug te vinden in orthesen. Alleen deze orthesen kunnen voldoende weerstand bieden tegen een pathologische beweging van de gewrichten. Vaak worden orthesen ook uitgevoerd met scharnieren met een veer om de bewegingsuitslag te vergroten of met scharnieren met een begrenser die de bewegingsuitslag begrensen.
Een goede keuze uit al de mogelijkheden is van groot belang; niet alleen wat betreft de functie van de orthese bij een bepaalde aandoening, maar ook wat betreft de mate van activiteit, motivatie en verwachtingen spelen een grote rol.
Een orthese wordt toegepast om een ondersteuning te bieden bij verlammingen of om een correctie uit te oefenen bij deformiteit. Een orthese kan bij een voldoende afsteuning een ontlasting bieden aan de gewrichten of na een fractuur of operatieve ingreep.
Ontlasten betekent het overdragen van het lichaamsgewicht van een been naar een orthese. Immobiliseren van het volledige gewricht wordt liever niet toegepast om zo het vastzitten van het gewricht te voorkomen. Het immobiliseren van een gewricht kan om pijn te verminderen of voldoende zekerheid te geven.
Corrigeren bij een standafwijking van een gewricht is ook mogelijk. Het kan ook preventief gedragen worden om overbelasting of een herhaling van een eerder opgelopen letsel te voorkomen.